/ 0
Opštine i gradovi u Srbiji trenutno zapošljavaju desetinu svih zaposlenih odnosno u njima radi čak 163.000 ljudi. Plate u organima lokalne uprave, a pogotovo u javnim preduzećima, veće su od republičkog, ali i proseka u privredi. Pri tom su redovnost isplate i sigurnost radnog mesta zagarantovani.
Sve ovo, dakako, nije ništa novo, ali jeste činjenica da je od početka ove godine stupio na snagu moratorijum o zabrani zapošljavanja u javnom sektoru, kao i da je veoma kratak spisak opština i gradova koji su ga ispoštovali. Svega pet od 145 opština i 24 grada nije od nove godine imala novozaposlene. Najveći broj opština u Srbiji pronašao je rupu u zakonu i doskočio odluci o ograničavanju broja zaposlenih time što su mnogi, a procenjuje se da ta brojka dostiže i 10.000, angažovani na osnovu ugovora o radu odnosno na određeno vreme.
Premijer Vlade Srbije Aleksandar Vučić je prošle nedelje gostujući na RTS-u i sam priznao da odluku Vlade Srbije o zabrani zapošljavanja u javnom sektoru poštuje samo pet opština, uz opasku da što su opštine siromašnije to je zapošljavanje u proteklih pola godine bilo veće. Glavni ekonomista Svetske banke za Srbiju Lazar Šestović, pod čijom lupom su se našli gradovi i opštine u Srbiji, objašnjava da su se opštine pokazale kao dovitljive i vešte u nastojanju da ne ispoštuju politiku Vlade. Prema njegovim rečima, najčešći i najdrastičniji primer je zapošljavanje putem ugovora, nije se poštovao ni propis koji određuje indeks plata, menjao se koeficijent, menjali su se bonusi... Da zlo bude veće, iako za neposlušne postoje kazne, one nisu primenjivane, jer da jestu opštine koje su ga prekšile trebalo je od Ministarstva finansija da dobiju manje para iz državne kase. Danas niko iz ovog ministarstva nema odgovor zašto država do sada nije smanjila sredstva neodgovornim opštinama i gradovima.
Po Šestovićevim rečima, najvećih odstupanja od odluke o zabrani zapošljavanja do kraja naredne godine bilo je u Crnoj Travi, Bosilegradu, Bačkom Petrovcu, Novom Kneževcu i Čoki, kod kojih i po osam radnika s ugovorom o delu dolazi na 1.000 stanovnika. S druge strane, samo su se Mali Zvornik, Smederevska Palanka, Ćuprija, Doljevac i Ivanjica pridržavale zabrane zapošljavanja.
Inače, prema Zakonu o maksimalnom broju zaposlenih u lokalnoj administraciji sve opštine i gradovi trebalo bi da imaju najviše četiri zaposlena na neodređeno vreme u upravi na 1.000 stanovnika. Međutim, neke opštine ne samo da ne poštuju pravilo o koeficijentu broja zaposlenih za stalno prema broju stanovnika, već su razlike između njih velike. Podaci analize Svetske banke pokazuju da taj raspon u Varvarinu iznosi 2,6, nešto malo veći je u Inđiji, Ivanjici, Krupnju, Temerinu, Pećincima i Žitorađi. U dve dve trećine ili 87 od 145 lokalnih samouprava, taj limit je iznad četiri, a među opštinama koje su prekoračile dozvoljenu granicu su Beočin, Senta, Ćuprija, Smederevska Palanka, Prokuplje... Ubedljivi rekorder je Crna Trava u kojoj taj koeficijent iznosi čak 13,8! Osim 22 sve ostale opštine imaju prekomeran broj radnika po ugovoru o delu, odnosno četiri puta više radnika po ugovoru o delu nego što bi trebalo da bude. Čak u 18 opština ima više radnika na određeno od limita za zaposlene na neodređeno vreme.
– Zapošljavanje prema ugovoru o delu postalo je masovna pojava i čak je reč o radnicima koji su bolje plaćeni nego stalno zaposleni službenici. To je ozbiljan problem, jer destimuliše stalno zaposlene. Reč je o novom sloju ljudi za koje se ne zna kako su primljeni i po kojim kriterijumima, koliko su plaćeni i za koju vrsta posla. Jer, najčešće se radi o dupliranju posla koji redovno rade službenici stalno zaposleni u lokalnoj administraciji – ocenio je Šestović.
Koliko nepoštovanje moratorijuma na nova zapošljavanja u javnom sektoru dodatno opterećuje i ovako praznu republičku kasu, nije potrebno naglašavati. Tim pre što je još prošle godine jasno rečeno da broj zaposlenih u javnom sektoru treba smanjiti za barem deset odsto, odnosno ukupno za 16.000 ljudi, da se moraju srezati nezasluženo visoke plate, uvesti profesionalne a ne partijske kadrove. Srbija je evropski rekorder po broju zaposlenih u javnom sektoru u odnosu na ukupan broj radnika: praktično svaki drugi zaposleni u našoj zemlji radi za državu. To je mnogo više kako u odnosu na zemlje u okruženju, pa i od ostatka Evrope, gde je država u proseku poslodavac tek svakom petom radniku. Posledica toga je ogroman javni dug koji ćemo drugo otplaćivati, ali i nemogućnost daljeg zaduživanja da bi serivisirali one koji ne poštuju zakone.
Ako ništa drugo, moraćemo se uklopiti u evropska pravila o broju zaposlenih u javnom sektoru. Rezovi, koji će svakako boleti jer se tiču nekoliko desetina hiljada prekobrojnih radnika, jednom se moraju povući. Da li će se oni naći u najavljenim ekonomskim merama koje država mora preduzeti nakon izmene radnog zakonodavstva, videćemo se uskoro. Onda će biti jasno i šta će se preduzeti protiv onih opština i gradova koji su zaobišli Zakon o zabrani zapošljavanja ove i naredne godine.
|
INFO SERVIS |
INFO CENTAR |
BRUSJANI NA VEZI |
O BRUSU |
