Blaževo: 120. godina osnovne škole

Ocena korisnika:   / 0

 

OŠ „Vuk Karadžić“ u Blaževu spada u one škole koje su se razvijale duži vremenski period. Današnja škola je smeštena u modernom objektu izgrađenom 1974. godine, međutim počeci njenog razvoja sežu u dalju prošlost. Potreba za otvaranjem škole na ovim prostorima javila se još 80-ih godina 19-og veka.

Od svog nastanka 1894. godine pa do danas, kroz školu u Blaževu i područnim školama prošlo je više stotina đaka, više desetina zaposlenih, i ta ujedinjena armija ljudi je ostavila veliki trag i doprinela opismenjavanju i podizanju prosvetnog i kulturnog nivoa, ne samo blaževačkog kraj a već i šire okoline.

Novica Kovačević , kao prvi pismen čovek sa ovih prostora i narodni poslanik najbolje je shvatao neophodnost otvaranja škole. U to vreme, ova plemenita i smela ideja nije mogla biti realizovana zbog nepostojanja školske zgrade od tvrdog materijala, a za podizanje nije bilo nikakvih uslova zbog prevelikog siromaštva ovdašnjeg stanovništva koje je živelo u velikoj bedi i oskudici. Pitanje otvaranja škole, moralo je da sačeka neka bolja vremena. Međutim, on je kasnije i kao predsednik blaževačke opštine dugo i strpljivo radio na prikupljanju građevinskog materijala i novčanih sredstava i 1894. god. se pristupilo izgradnji, u kojoj su besplatnim radom učestvovali svi punoletni meštani sela Blaževačke opštine.

Iste godine je u Blaževu nikla prelepa školska zgrada izgrađena od tvrdog materijala. Za početak rada škole čekao se zvanični akt iz Ministarstva prosvete i crkvenih dela, kao i prvi učitelj. I tako je počela prva školska 1894/1895. god. sa 50 muških učenika i učiteljem Aćimom Čavdarevićem.

Beć u prvim godinama svog rada ova škola se suočavala sa mnogim problemima. Zbog bolesti učenika škola je često obustavljala svoj rad, a poseban problem su bili učenici iz udaljenih sela koji su do škole pešačili i po 3 sata. Škola je često bila i u teškoj finansijskoj situaciji, pa se izlaz tražio u pripajanju sela babičke i lukovske opštine blaževačkoj školskoj opštini.

U svom dopisu Ministarstvu prosvete i crkvenih dela, upravitelj škole, učitelj Vučić Milunović između ostalog kaže: „G. ministar možda neće verovati, ali ja sa svim uveravam, da u ovom kopaoničkom kraju nije više pismeno, no 5%. A što je baš nužno da ovaj svet bude još bolje i više pismen, što se vazda javljaju trzavice oko granice, a pismenost bi mnogo učinila, te bi se ove granične neprilike uništile. Usudih se zamoliti Vas u želji, da i ovaj svet progleda jednom svojim očima".

Odlukom Ministarstva, sela babičke i lukovske opštine su pripojena blaževačkoj školskoj opštini. Bez obzira na to, broj učenika nije rastao, čak je i opadao u III u IV -om razredu, jer su se roditelji zadovoljavali najelementarnijom pismenošću i plaćali kaznu koja je bila veoma mala.

Ne postoje pouzdani podaci o tome da li je škola radila tokom prvog svetskog rata, ali se zasirurno zna da je školska zgrada stradala u vatrenoj stihiji marta 1917. godine od strane austrijskog okupatora. Osim škole izgorela je i celokupna školska dokumentacija. Time je rad škole u narednim godinama bio ugrožen i kada se odvijao,  odvijao se u veoma lošim uslovima. 3ahvaljujući. upornim zahtevima školskog odbora Ministarstvu prosvete, i potvrdnom odgovoru istog, 1930.god.je izgrađena nova školska zgrada na bregu iznad sela preko puta crkve. U narednim godinama školska mreža u blaževačkoj opštini se širi, pa je 1935. god. počelo sa radom istureno odeljenje u Miokovićima, a već naredne godine u Đerekarima. Broj učenika se povećava, a povećava se i broj upisane ženske dece.

Tokom drugog svetskog rata našu školu je zadesila ista sudbina kao i u Prvom svetskom ratu. Ovog puta školsku zrradu spalio je nemački okupator 4. decembra 1942. god. Po spaljivanju školske zgrade učitelji Stana i Mihajlo Petrović su bili prinuđeni da obustave rad. Suprotno svim očekivanjima ovi ljudi su ostali u Blaževu da zajedno sa svojim učenicima i meštanima podele najteže ratne dane, čvrsti u nameri da kada se smiri ratni vihor, nastave tamo gde su stali u svom plemenitom poslu.

Odmah po završetku rata narod je preduzeo sve potrebne mere da se saniraju posledice ratnik razaranja i da se sve, pa i škola vrati u normalne životne tokove. Škola je ponovo počela sa radom 1945. god. i tih prvih posleratnih godina školu su pohađala deca različitog uzrasta, zbog potrebe da sva deca do 15 godina starosti dobiju mogućnost da se opismene i na taj način završe osnovno školovanje. Organizovani su i  analfabetski tečajevi, pa je na taj način opismenjen veliki broj omladinaca a posebno veliki deo ženske populacije, koja do tada nije bila oouhvaćena redovnim školovanjem. 1950.godine škola u Balaževu postaje osmorazredna, a 1964.god. zvanično dobija i ime „Vuk Karadžić“. 

Iste godine škola u Blaževu postaje centralna škola dok ostale škole u Đerekarima, Sudimlji, Gornjem i Donjem Leviću, Borancima i Stanulovićima postaju područna odenjenja iste matične škole.

1974. godina, zauvek će ostati u sećanjv meštana Blaževa i okoline, jer je te godine sagrađena i puštena u rad nova školska zgrada s pravom nazvana „planinska lepotica“ kakvu bi poželele i mnoge gradske sredine. U to vreme škola je imala i svoj maksimalni broj učenika koji se kretao i do 600 đaka zajedno sa izdvojenim odeljenjima.

Serija razornih zemljotresa 80-ih godina prošlog veka, je pokrenula nezaustavljive migracije stanovništva sa ovih prostora. Blizina administrativne granice sa AP kosovo i Metohija i relativno loši ekonomski uslovi života su samo ubrzavali migracije ovdašnjeg stanovništva prema bližim i daljim gradskim centrima. U gradove su otišla deca i omladina radi školovanja, a radno sposobno stanovništvo zbog zaposlenja i boljeg života. Ovdašnja sela su sve praznija, a pojedinim naseljima preti i potpuno gašenje. Iz tog razloga većina izdvojenih odeljenja se ugasila, a kontinuirani rad imala je samo matična škola i nepodeljeno odeljenje u Donjim Levićima.

Ipak, poslednjih godina u selima blaževačkog kraja, javlja se izvestan broj porodica sa decom koji se odlučuju za ostanak i opstanak na ovim prostorima. Nadu za to im daju neki novi pokušaji ponovnog oživljavanja ovih krajeva: otvaranje rudnika Zaplanina i Raičeva gora, poljoprivredne subvencije, blizina turističkog naselja Brzeće i mogućnost bavljenja seoskim turizmom. Upravo zbog toga, i zahvaljujući uspešnoj saradnji sa lokalnom samoupravom opštine Brus, Školskom upravom Kruševac i Ministarstvom prosvete RS u prošloj školskoj godini ponovo je oživelo izdvojeno odeljenje u Borancima a u ovoj školskoj godini i izdvojeno odeljenje u Đerekarima.

Danas u jubilarnoj 120-oj godini postojanja nastava se odvija u matičnoj školi i tri izdvojena odeljenja. Bez obzira na mali broj učenika, učenici i nastavnici učestvuju na takmičenjima, sportskim događajima i drugim aktivnostima. Učenici postižu značajne rezultate, a u prethodnim školskim godinama su imali i učenicu koja je ostvarila zavidan plasman na dva republička takmičenja.

U školskoj 2013/2014. god. su se izdvojili:
Milica Vukojičić - zlatna medalja na memorijalnom krosu „Goran Raičević“
Zlatko Bracanović - plasman na okružno takmičenje iz Književne olimpijade
Predrag Đurđević - treće mesto na opštinskom takmičenju iz geografije
Stefan Milosavljević - treće mesto na opštinskom takmičenju „Šta znaš o saobraćaju“

U jubilarnoj 120 godini postojanja škole, napomenuli bi da je OŠ „Vuk Karadžić“, zadržala kvalitet u radu, shvatajući obrazovanje kao jedan od najvažnijih činilaca razvoja svakog društva. Kolektiv škole želi:
- da škola bude mesto gde đaci rado dolaze i odakle nerado odlaze gde se uči, raduje i voli.
- a im roditelji budu partneri, a lokalna samouprava saradnik i da zajedno rade na usvajanju pravih vrednosti kod novih generacija
- da svi zaposleni budu profesionalni tim posvećen deci, ali i njihovi saradnici i prijatelji.

Danas, na 120 rođendan škole u Blaževu možemo reći da su u tome uspeli, sa željom i nadom da će sve to raditi još dugi niz školskih godina.

Fotografije pogledajte OVDE(klik)